FSC ve PEFC orman sertifikası (CoC)
Ormanların sürdürülebilir yönetildiğini (FM) ve sertifikalı ahşabın tedarik zinciri boyunca karışmadan izlendiğini (Chain of Custody, CoC) belgeleyen iki küresel sistemdir. Kereste, kontrplak, selüloz, kâğıt, karton ve ahşap ambalaj alıcıları, ürünün “FSC %100”, “FSC Mix” veya “PEFC sertifikalı” beyanını ve satıcının geçerli CoC sertifika kodunu (ör. FSC-C123456) faturada görmelidir; kod FSC ve PEFC veritabanlarından doğrulanabilir. Sertifikalar EUDR uyumu için tek başına yeterli değildir ama parsel düzeyinde izlenebilirlik verisine destek olur.
İlgili terimler
AB Ormansızlaşma Tüzüğü (EUDR)
Soya, palm yağı, kakao, kahve, sığır, kauçuk ve odun ile bunlardan üretilen ürünlerin (deri, çikolata, mobilya, kâğıt, lastik vb.) AB pazarına girebilmesi için 31 Aralık 2020’den sonra ormansızlaştırılmış arazide üretilmediğinin ve üretim ülkesi mevzuatına uygun olduğunun kanıtlanmasını şart koşan düzenlemedir (2023/1115). İthalatçı veya ihracatçı, üretim parselinin coğrafi koordinatlarını içeren bir durum tespiti (due diligence) beyanı sunar; ülkeler düşük, standart ve yüksek riskli olarak sınıflandırılır. Bu ürünleri AB’ye satan tedarikçiler için parsel düzeyinde izlenebilirlik artık ticari ön koşuldur.
İzlenebilirlik (tedarik zinciri şeffaflığı)
Bir hammaddenin kaynağından (maden, çiftlik, orman, rafineri) son kullanıcıya kadar her aşamada kim tarafından, nerede ve hangi partiden işlendiğinin belgelenebilmesidir. AB Ormansızlaşma Tüzüğü (EUDR), Tedarik Zinciri Durum Tespiti Direktifi (CSDDD), çatışma minerallerine ilişkin OECD rehberi ve geri dönüştürülmüş içerik beyanları (ör. ISCC, GRS) nedeniyle hammadde ticaretinde giderek zorunlu hâle gelmektedir. Coğrafi koordinatlar, kütle denkliği (mass balance) ve dijital ürün pasaportu bu alandaki temel kavramlardır.