Tehlikeli madde taşımacılığı (UN numarası, IMDG, ADR, IATA)
Yanıcı, aşındırıcı, zehirli, oksitleyici veya çevreye zararlı maddeler taşıma moduna göre ayrı kurallara tabidir: denizde IMDG Kodu, karayolunda ADR, demiryolunda RID, havada IATA DGR. Her madde dört haneli bir UN numarası (ör. UN1823 kostik soda katı), tehlike sınıfı (1–9) ve ambalaj grubu (I–III) ile tanımlanır; bu bilgiler SDS’nin 14. bölümündedir. UN onaylı ambalaj, sınıf etiketleri, tehlikeli madde beyanı ve eğitimli personel zorunludur; navlun ve sigorta normal yüke göre daha yüksektir ve bazı gemiler/limanlar belirli sınıfları kabul etmez.
İlgili terimler
GHS / CLP sınıflandırma ve etiketleme (piktogramlar, H ve P ifadeleri)
BM’nin Küresel Uyumlaştırılmış Sistemi (GHS), kimyasalların fiziksel, sağlık ve çevre tehlikelerini dünya genelinde aynı ölçütlerle sınıflandırır; AB ve Türkiye’de CLP (SEA) Tüzüğü ile uygulanır. Etikette dokuz kırmızı çerçeveli piktogramdan uygun olanlar, “Tehlike” veya “Dikkat” uyarı kelimesi, tehlike (H, ör. H314 ciddi cilt yanıklarına neden olur) ve önlem (P) ifadeleri yer alır. Sınıflandırma SDS’nin 2. bölümünde verilir ve ambalaj etiketiyle tutarlı olmalıdır; etiket alıcı ülkenin dilinde olmalıdır.
Güvenlik bilgi formu (SDS / MSDS)
Kimyasal maddenin tehlikelerini, güvenli kullanım, depolama, taşıma, kişisel koruyucu donanım, ilk yardım, yangınla mücadele, kaza sonucu dökülme ve bertaraf bilgilerini 16 standart bölümde veren belgedir (GHS yapısı). AB’de REACH, Türkiye’de SEA Yönetmeliği kapsamında tehlikeli maddeler için zorunludur ve alıcının dilinde verilmelidir. Taşımacılar ve gümrük, tehlikeli madde sınıflandırması (UN numarası) için SDS’nin 14. bölümünü esas alır.
ISO tank (tank konteyner)
20 fit konteyner ölçülerinde çelik çerçeve içine yerleştirilmiş, genellikle paslanmaz çelik, 20.000–26.000 litrelik yeniden kullanılabilir tanktır. Kimyasallar, solventler, tehlikeli maddeler (IMDG sınıflı) ve gıda sıvıları için uygundur; ısıtma ceketi, basınç ve izolasyon seçenekleri vardır. Her yüklemeden önce temizlik sertifikası (ECD) istenir ve önceki yükler (son 3 yük) uyumluluk açısından kontrol edilir.