REACH ve KKDİK (kimyasalların kaydı)
AB’nin 1907/2006 sayılı Tüzüğü; AB’de yılda 1 tonun üzerinde üretilen veya ithal edilen her madde için Avrupa Kimyasallar Ajansı’na (ECHA) kayıt yapılmasını şart koşar (“veri yoksa pazar yok”). AB dışındaki bir tedarikçi kaydı “tek temsilci” (Only Representative) aracılığıyla yapabilir; aksi hâlde kayıt yükümlülüğü ithalatçıya düşer. Türkiye’de karşılığı KKDİK Yönetmeliği’dir; Kore (K-REACH), Çin ve Birleşik Krallık (UK REACH) da benzer sistemler uygular. Alıcı, satın aldığı maddenin kayıt numarasını ve SVHC (çok yüksek önem arz eden madde) içerip içermediğini sormalıdır.
İlgili terimler
Güvenlik bilgi formu (SDS / MSDS)
Kimyasal maddenin tehlikelerini, güvenli kullanım, depolama, taşıma, kişisel koruyucu donanım, ilk yardım, yangınla mücadele, kaza sonucu dökülme ve bertaraf bilgilerini 16 standart bölümde veren belgedir (GHS yapısı). AB’de REACH, Türkiye’de SEA Yönetmeliği kapsamında tehlikeli maddeler için zorunludur ve alıcının dilinde verilmelidir. Taşımacılar ve gümrük, tehlikeli madde sınıflandırması (UN numarası) için SDS’nin 14. bölümünü esas alır.
GHS / CLP sınıflandırma ve etiketleme (piktogramlar, H ve P ifadeleri)
BM’nin Küresel Uyumlaştırılmış Sistemi (GHS), kimyasalların fiziksel, sağlık ve çevre tehlikelerini dünya genelinde aynı ölçütlerle sınıflandırır; AB ve Türkiye’de CLP (SEA) Tüzüğü ile uygulanır. Etikette dokuz kırmızı çerçeveli piktogramdan uygun olanlar, “Tehlike” veya “Dikkat” uyarı kelimesi, tehlike (H, ör. H314 ciddi cilt yanıklarına neden olur) ve önlem (P) ifadeleri yer alır. Sınıflandırma SDS’nin 2. bölümünde verilir ve ambalaj etiketiyle tutarlı olmalıdır; etiket alıcı ülkenin dilinde olmalıdır.
CAS numarası (kimyasal kimlik numarası)
Amerikan Kimya Derneği’nin Chemical Abstracts Service birimince her kimyasal maddeye verilen, “7732-18-5” (su) gibi tire ile ayrılmış benzersiz sayısal kimliktir. Aynı madde farklı ticari ve yerel adlarla satılabildiği için tedarikte karışıklığı önlemenin en güvenilir yoludur; SDS, REACH kaydı, gümrük ve yasaklı madde listeleri CAS numarasına göre çalışır. Karışımların tek bir CAS numarası yoktur; bileşenleri ayrı ayrı listelenir. AB’de ayrıca EC numarası (EINECS) kullanılır.