ISO tank (tank konteyner)
20 fit konteyner ölçülerinde çelik çerçeve içine yerleştirilmiş, genellikle paslanmaz çelik, 20.000–26.000 litrelik yeniden kullanılabilir tanktır. Kimyasallar, solventler, tehlikeli maddeler (IMDG sınıflı) ve gıda sıvıları için uygundur; ısıtma ceketi, basınç ve izolasyon seçenekleri vardır. Her yüklemeden önce temizlik sertifikası (ECD) istenir ve önceki yükler (son 3 yük) uyumluluk açısından kontrol edilir.
İlgili terimler
Flexitank
Standart 20 fit kuru yük konteynerinin içine yerleştirilen, tek kullanımlık, çok katmanlı polietilen torbadır ve 16.000–24.000 litre tehlikesiz sıvı taşır. Bitkisel yağlar, gliserin, baz yağ, lateks, şarap, şurup ve bazı gıda dışı kimyasallar için varil veya IBC’ye göre litre başına çok daha ucuzdur. Tehlikeli madde (DG) taşınamaz; gıda yüklerinde torbanın gıdaya uygunluk sertifikası ve konteynerin temizliği kontrol edilmelidir.
Konteyner tipleri (20’, 40’, 40’HC, reefer, open top)
20 fit konteyner (yaklaşık 33 m³, yük kapasitesi ~25–28 t) ağır ve yoğun yükler (metal, mineral, kimyasal torbalar) için; 40 fit (67 m³) ve 40 fit yüksek (40’HC, 76 m³, ~26 t) hafif ama hacimli yükler (plastik granül, elyaf, köpük) için kullanılır. Pratikte karayolu ağırlık sınırları konteyner kapasitesinden daha belirleyici olabilir. Soğuk zincir için reefer, makine ve büyük parçalar için open top/flat rack, sıvılar için tank konteyner tercih edilir.
Tehlikeli madde taşımacılığı (UN numarası, IMDG, ADR, IATA)
Yanıcı, aşındırıcı, zehirli, oksitleyici veya çevreye zararlı maddeler taşıma moduna göre ayrı kurallara tabidir: denizde IMDG Kodu, karayolunda ADR, demiryolunda RID, havada IATA DGR. Her madde dört haneli bir UN numarası (ör. UN1823 kostik soda katı), tehlike sınıfı (1–9) ve ambalaj grubu (I–III) ile tanımlanır; bu bilgiler SDS’nin 14. bölümündedir. UN onaylı ambalaj, sınıf etiketleri, tehlikeli madde beyanı ve eğitimli personel zorunludur; navlun ve sigorta normal yüke göre daha yüksektir ve bazı gemiler/limanlar belirli sınıfları kabul etmez.
Ticaret el kitabında anlatıldığı yer
Sevkiyat ve lojistik konusunda diğer terimler
- Big bag (FIBC – esnek dökme yük konteyneri)
- Çarter parti (gemi kira sözleşmesi) (C/P)
- Demuraj ve detention (gecikme bedelleri)
- Dökme yük (kuru ve sıvı dökme)
- Draft survey (su çekimi ile miktar tespiti)
- Hazırlık bildirimi (NOR)
- Institute Cargo Clauses (A), (B), (C) (ICC (A)(B)(C))
- Komple konteyner (FCL) ve parsiyel yük (LCL)
- Konşimento (B/L) (B/L)
- Müşterek avarya (General Average) (GA)
- Nakliyat (yük) sigortası
- Navlun (taşıma ücreti)