Hurda sınıflandırması (ISRI, HMS 1&2, shredded, Millberry)
Uluslararası hurda ticaretinde kaliteler ISRI (artık ReMA) Hurda Şartnameleri Kılavuzu’ndaki kod adlarla tanımlanır. Demir hurdada HMS 1 en az 6 mm kalınlıkta, HMS 2 daha ince ve galvanizli parçaları içerir; “80:20” karışım oranını gösterir. Shredded (ISRI 210/211) parçalanmış ve manyetik ayrılmış yoğun hurdadır, P&S ve busheling (yeni üretim kırpıntısı) daha temizdir. Demir dışı metallerde Barley/Millberry (%99,9 parlak bakır tel), Berry/Candy, Honey (sarı pirinç), Taint/Tabor (karışık alüminyum) gibi kodlar kullanılır. Radyoaktivite, kapalı kap, toprak ve yabancı madde oranları sözleşmede sınırlandırılmalıdır.
İlgili terimler
Çelik kalite gösterimi (EN, ASTM, AISI, JIS, GB)
Çelikler farklı standart sistemlerinde farklı adlarla anılır. Avrupa normunda (EN 10027) harf kullanım alanını, sayı minimum akma dayanımını gösterir: S235JR yapı çeliği 235 MPa, “JR” 20 °C’de darbe testi; S355J2 ise -20 °C’de test edilmiştir. ASTM’de A36 veya A572 Gr.50, Japonya’da JIS SS400, Çin’de GB Q235/Q355 karşılıklarıdır; paslanmazlarda AISI 304 ≈ EN 1.4301. Eşdeğer kaliteler birebir aynı değildir; kimyasal bileşim ve mekanik değerler sertifikadan kontrol edilmelidir.
Sevk öncesi gözetim (bağımsız inspeksiyon) PSI
SGS, Bureau Veritas, Intertek, Cotecna, CCIC veya ALS gibi bağımsız bir gözetim şirketinin, mal yüklenmeden önce kalite, miktar, ambalaj ve işaretleri kontrol edip numune alması ve rapor düzenlemesidir. Analiz yükleme limanında yapıldıysa “final at load port”, varışta yapıldıysa “final at discharge” esası sözleşmede belirtilmelidir. Bazı ülkeler (ör. bazı Afrika ve Orta Doğu ülkeleri) ithalatta uygunluk belgesi (CoC) programları gereği gözetimi zorunlu tutar. Yeni tedarikçilerle çalışırken en etkili güvencelerden biridir.
Metaller ve çelik konusunda diğer terimler
- Akma dayanımı, çekme dayanımı ve uzama
- Alüminyum alaşım serileri ve temper gösterimi (6063-T5 / 5083-H111)
- Bakır katot A kalite (LME Grade A) (Cu-CATH-1)
- Kaplama ağırlığı (Z100, Z275, AZ150)
- Paslanmaz çelik türleri (304, 316, 430, dubleks)
- Yassı çelik: sıcak haddelenmiş (HRC), soğuk haddelenmiş (CRC) ve galvanizli (HDG)