قیمتگذاری فرمولی (متصل به شاخص)
روشی که در آن قیمت به جای عدد ثابت به یک شاخص بازار متصل میشود؛ مثلاً «میانگین مس LME در ماه حمل + ۸۵ دلار پریمیوم در تن»، «Platts Dated Brent + ۲٫۵ دلار در بشکه» یا «میانگین ماهانه ICIS پلیپروپیلن هموپلیمر CFR ترکیه منهای ۱٪». دوره قیمتگذاری (ماه بارنامه، ماه ورود یا QP)، منبع شاخص و نرخ ارز پرداخت باید بهروشنی در قرارداد بیاید. در قراردادهای دورهای هر دو طرف را منصفانه در برابر نوسان قیمت محافظت میکند.
اصطلاحات مرتبط
آژانسهای گزارش قیمت (Platts، Argus، ICIS، Fastmarkets) PRA
نهادهای مستقلی که معاملات، پیشنهادهای خرید و فروش و اخبار بازار کالاهایی را که در بورس معامله نمیشوند — یا بازار فیزیکیشان با بورس متفاوت است — جمعآوری و قیمتهای ارزیابیشده روزانه یا هفتگی منتشر میکنند. S&P Global Platts و Argus مرجع نفت، LNG، کود و زغالسنگ؛ ICIS و ChemOrbis مرجع پتروشیمی و پلاستیک؛ Fastmarkets (Metal Bulletin) مرجع فلزات، سنگ معدن و کاغذ و CRU مرجع فولاد و آلومینیوماند. قیمتهای آنها در قراردادهای فرمولی به عنوان شاخص به کار میرود و طبق اصول IOSCO ممیزی میشود.
بورس فلزات لندن (LME) و بورسهای کالایی
بورسی که قیمتهای مرجع جهانی فلزات غیرآهنی مانند مس، آلومینیوم، روی، نیکل، سرب، قلع و کبالت در آن شکل میگیرد و قیمت رسمی و میانگینهای ماهانه آن در قراردادهای فیزیکی شاخص قرار میگیرد. خریدار فیزیکی قیمت LME بهعلاوه پریمیومی متناسب با مبدأ، برند و محل تحویل میپردازد (مثلاً پریمیوم آلومینیوم روتردام). بورسهای مهم دیگر: CME/COMEX (مس، طلا)، ICE (برنت، کاکائو، قهوه، شکر، پنبه)، CBOT (سویا، ذرت، گندم)، SHFE (فلزات شانگهای)، DCE و ZCE (آتی پلاستیک، سنگآهن و کشاورزی چین) و Bursa Malaysia (روغن پالم).
خرید اسپات و قرارداد دورهای
خرید اسپات معاملهای یکباره با قیمت روز بازار و تحویل فوری است؛ انعطافپذیر است اما در معرض نوسان قیمت و عرضه قرار دارد. قرارداد دورهای، حملهای منظم را برای یک دوره (فصل، سال) با قیمت ثابت یا فرمولی تضمین میکند و امنیت تأمین میدهد، اما اغلب تعهد حداقل برداشت (take-or-pay) دارد. تولیدکنندگان معمولاً بخشی از نیاز را با قرارداد دورهای و بقیه را اسپات میخرند.
پوشش ریسک قیمت (هجینگ)
جبران ریسک قیمت ناشی از خرید و فروش فیزیکی با گرفتن موقعیت مخالف در ابزارهای مشتقه مانند آتی، پیمان آتی، اختیار معامله یا سوآپ. تولیدکننده کابلی که سه ماه دیگر مس تحویل میگیرد میتواند امروز آتی مس LME بخرد و از افزایش قیمت محافظت شود و تاجری که با قیمت ثابت فروخته، آتی میفروشد. ریسک ارز هم با همین منطق از طریق قراردادهای ارزی آتی مدیریت میشود. هجینگ سفتهبازی نیست؛ هدف حفظ حاشیه سود است نه کسب سود، اما مدیریت وجه تضمین و ریسک پایه لازم است.