Parti / lot numarası
Aynı koşullarda, aynı hammaddelerle ve aynı zaman aralığında üretilmiş ürün miktarını tanımlayan benzersiz koddur. Ambalajlarda, COA’da ve çeki listesinde yer alır; şikâyet veya geri çağırma durumunda hangi ürünlerin etkilendiğini bulmayı sağlar. Kimya, ilaç, gıda ve yem sektörlerinde lot bazlı izlenebilirlik yasal zorunluluktur; plastik ve metallerde de kalite tutarlılığı için tek lottan sevkiyat (single lot) istenebilir.
İlgili terimler
Analiz sertifikası (COA)
Üreticinin veya bağımsız bir laboratuvarın, belirli bir parti (lot) için yapılan testlerin sonuçlarını şartname sınırlarıyla birlikte gösterdiği belgedir. Ürün adı, lot numarası, üretim tarihi, test metodu (ör. ASTM, ISO), ölçülen değer ve kabul aralığı yer alır. TDS ürünün tipik özelliklerini, COA ise teslim edilen partinin gerçek değerlerini gösterir. Akreditifli işlemlerde COA’nın akreditifte istenen düzenleyici ve içerikle verilmesi gerekir.
Numune alma (temsili numune)
Bir partinin tamamını temsil edecek şekilde, standart yöntemlere (ör. tahılda ISO 24333, cevherde ISO 3082, sıvılarda ASTM D4057) göre numune alınmasıdır. Dökme yükte yükleme sırasında belirli aralıklarla alınan alt numuneler birleştirilip bölünür ve genellikle üç veya dört eş numune mühürlenir: biri satıcıya, biri alıcıya, biri hakem analizi için saklanır. Ön teklif aşamasında ise küçük “tip numuneler” ile ürün uygunluğu test edilir; tip numune ile sevkiyat kalitesinin aynı olacağı sözleşmede taahhüt edilmelidir.
İzlenebilirlik (tedarik zinciri şeffaflığı)
Bir hammaddenin kaynağından (maden, çiftlik, orman, rafineri) son kullanıcıya kadar her aşamada kim tarafından, nerede ve hangi partiden işlendiğinin belgelenebilmesidir. AB Ormansızlaşma Tüzüğü (EUDR), Tedarik Zinciri Durum Tespiti Direktifi (CSDDD), çatışma minerallerine ilişkin OECD rehberi ve geri dönüştürülmüş içerik beyanları (ör. ISCC, GRS) nedeniyle hammadde ticaretinde giderek zorunlu hâle gelmektedir. Coğrafi koordinatlar, kütle denkliği (mass balance) ve dijital ürün pasaportu bu alandaki temel kavramlardır.