ISO 9001 kalite yönetim sistemi ve diğer ISO sertifikaları
ISO 9001, bir firmanın süreçlerini tanımlayıp kontrol altında tuttuğunu ve sürekli iyileştirdiğini gösteren, akredite belgelendirme kuruluşlarınca denetlenen uluslararası kalite yönetim standardıdır; ürünün kendisini değil sistemi belgeler. Hammadde tedarikinde sık istenen diğer belgeler: ISO 14001 (çevre), ISO 45001 (iş sağlığı ve güvenliği), ISO 50001 (enerji), ISO 22000/FSSC 22000 (gıda güvenliği), IATF 16949 (otomotiv) ve ISO/IEC 17025 (laboratuvar yeterliliği). Sertifikanın geçerliliği belgelendirme kuruluşunun veya IAF CertSearch’ün veritabanından doğrulanmalıdır.
İlgili terimler
İzlenebilirlik (tedarik zinciri şeffaflığı)
Bir hammaddenin kaynağından (maden, çiftlik, orman, rafineri) son kullanıcıya kadar her aşamada kim tarafından, nerede ve hangi partiden işlendiğinin belgelenebilmesidir. AB Ormansızlaşma Tüzüğü (EUDR), Tedarik Zinciri Durum Tespiti Direktifi (CSDDD), çatışma minerallerine ilişkin OECD rehberi ve geri dönüştürülmüş içerik beyanları (ör. ISCC, GRS) nedeniyle hammadde ticaretinde giderek zorunlu hâle gelmektedir. Coğrafi koordinatlar, kütle denkliği (mass balance) ve dijital ürün pasaportu bu alandaki temel kavramlardır.
Analiz sertifikası (COA)
Üreticinin veya bağımsız bir laboratuvarın, belirli bir parti (lot) için yapılan testlerin sonuçlarını şartname sınırlarıyla birlikte gösterdiği belgedir. Ürün adı, lot numarası, üretim tarihi, test metodu (ör. ASTM, ISO), ölçülen değer ve kabul aralığı yer alır. TDS ürünün tipik özelliklerini, COA ise teslim edilen partinin gerçek değerlerini gösterir. Akreditifli işlemlerde COA’nın akreditifte istenen düzenleyici ve içerikle verilmesi gerekir.
Yem güvenliği sertifikaları (GMP+, FAMI-QS, FSSC 22000)
GMP+ Feed Certification (Hollanda kökenli), yem hammaddesi üretimi, ticareti, depolaması ve taşımasında HACCP temelli güvenlik standardıdır; Avrupa yem zincirinde çoğu zaman tedarikçiden zorunlu olarak istenir ve kara ile deniz taşıyıcılarının da sertifikalı olmasını gerektirir. FAMI-QS, vitamin, amino asit, enzim, premiks ve diğer yem katkı maddeleri üreticilerine özel bir kalite ve güvenlik standardıdır. Gıda tarafında FSSC 22000, BRCGS ve IFS benzer işlev görür. Sertifikaların geçerliliği ve kapsamı (hangi ürün, hangi tesis) çevrimiçi veritabanlarından doğrulanmalıdır.