Piyasa ve fiyatlama PRA

Fiyat raporlama kuruluşları (Platts, Argus, ICIS, Fastmarkets)

Borsada işlem görmeyen veya fiziki piyasası borsadan farklı olan emtialar için gerçekleşen işlemleri, teklifleri ve piyasa görüşmelerini derleyerek günlük veya haftalık değerlendirme fiyatları yayımlayan bağımsız kuruluşlardır. S&P Global Platts ve Argus petrol, LNG, gübre ve kömürde; ICIS ve Chemorbis petrokimya ve plastiklerde; Fastmarkets (Metal Bulletin) metal, cevher ve kâğıtta; CRU çelik ve alüminyumda referans kabul edilir. Fiyatları formül fiyatlı sözleşmelerde endeks olarak kullanılır ve IOSCO ilkelerine göre denetlenir.

İlgili terimler

Formül fiyat (endekse bağlı fiyatlama)

Fiyatın sabit bir rakam yerine bir piyasa endeksine bağlanarak belirlendiği yöntemdir: örneğin “LME bakır sevk ayı ortalaması + 85 USD/ton prim”, “Platts Dated Brent + 2,5 USD/varil” veya “ICIS PP homopolimer CFR Türkiye aylık ortalaması – %1”. Fiyatlama dönemi (konşimento ayı, varış ayı, QP – quotational period), endeks kaynağı ve ödemede kullanılacak kur sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Uzun dönemli sözleşmelerde her iki tarafı da fiyat dalgalanmasına karşı adil biçimde korur.

Londra Metal Borsası (LME) ve emtia borsaları

Bakır, alüminyum, çinko, nikel, kurşun, kalay ve kobalt gibi demir dışı metallerin küresel referans fiyatlarının oluştuğu borsadır; resmi kapanış (official price) ve aylık ortalamalar fiziki sözleşmelerde endeks olarak kullanılır. Fiziki alıcı, LME fiyatına ek olarak menşe, kalite ve teslim yerine göre değişen bir prim öder (ör. Rotterdam alüminyum primi). Diğer önemli borsalar: CME/COMEX (bakır, altın), ICE (Brent, kakao, kahve, şeker, pamuk), CBOT (soya, mısır, buğday), SHFE (Şanghay metalleri), DCE ve ZCE (Çin plastik, demir cevheri ve tarım vadelileri) ile Bursa Malaysia (palm yağı).

Ticaret el kitabında anlatıldığı yer

Ticaret el kitabı