Sevkiyat ve lojistik

Taşıma işleri organizatörü (forwarder)

Gönderici adına taşımayı organize eden aracı firmadır: navlun teklifi alır, gemi veya uçakta yer ayırtır, konteyner, depo ve karayolu bağlantılarını ayarlar, belgeleri hazırlar ve çoğu zaman gümrük müşavirliği hizmetiyle birlikte çalışır. Kendi adına konşimento (House B/L) düzenleyen forwarder’lar NVOCC olarak taşıyıcı sorumluluğu da üstlenir. FIATA üyeliği ve sorumluluk sigortası, güvenilir bir forwarder seçiminde önemli göstergelerdir.

İlgili terimler

Gümrük müşaviri (gümrük komisyoncusu)

İthalatçı veya ihracatçı adına gümrük beyannamesini hazırlayan, malın sınıflandırmasını (HS/GTİP), kıymetini ve menşeini beyan eden, vergileri hesaplayan ve gümrük idaresiyle işlemleri yürüten lisanslı uzmandır. Türkiye’de gümrük müşavirleri Ticaret Bakanlığı’ndan yetki belgesi alır ve beyanların doğruluğundan firmayla birlikte sorumludur. İyi bir müşavir; dahilde işleme, antrepo, tercihli menşe ve anti-damping gibi konularda maliyet tasarrufu sağlar.

Komple konteyner (FCL) ve parsiyel yük (LCL)

FCL’de bir konteynerin tamamı tek bir göndericinin yüküne ayrılır; konteyner fabrikada yüklenip mühürlenir ve alıcının deposunda açılır. LCL’de birden fazla göndericinin küçük partileri konsolidatörün deposunda aynı konteynerde birleştirilir; m³ veya ton (hangisi büyükse) başına ücretlendirilir. Hammadde ticaretinde genellikle 10–15 m³’ün üzerindeki yüklerde FCL daha ekonomik ve daha güvenlidir; LCL numune ve küçük siparişler için uygundur.

Navlun (taşıma ücreti)

Malın taşınması karşılığında taşıyıcıya ödenen ücrettir. Konteynerde konteyner başına (ör. USD/40’HC), dökme yükte ton başına (USD/mt) veya gemi kiralamasında günlük kira (USD/gün) olarak fiyatlanır. Temel navluna yakıt ek ücreti (BAF), döviz ek ücreti (CAF), liman ve terminal masrafları (THC), yoğunluk ve savaş riski ek ücretleri eklenebilir. Navlun piyasası çok oynaktır; Drewry, Freightos (FBX) ve Baltık Kuru Yük Endeksi (BDI) gibi endeksler takip edilir.

Ticaret el kitabında anlatıldığı yer

Ticaret el kitabı