Sevkiyat ve lojistik

Draft survey (su çekimi ile miktar tespiti)

Geminin yükleme öncesi ve sonrası su çekimlerinin (draft) altı noktadan okunması, deniz suyu yoğunluğu, balast, yakıt ve tatlı su miktarlarına göre düzeltilmesiyle yüklenen veya boşaltılan dökme yük miktarının hesaplanmasıdır. Kömür, cevher, tahıl ve gübre gibi yüklerde konşimento miktarı genellikle bu yöntemle belirlenir ve doğruluğu yaklaşık ±%0,5’tir. Bağımsız gözetim şirketi (SGS, Intertek, Bureau Veritas vb.) tarafından yapılması tarafların güvenini artırır.

İlgili terimler

Dökme yük (kuru ve sıvı dökme)

Ambalajsız olarak doğrudan gemi ambarına veya tankına yüklenen yüktür: tahıl, kömür, demir cevheri, hurda, gübre ve çimento kuru dökme; ham petrol, akaryakıt, bitkisel yağ ve kimyasallar sıvı dökmedir. Gemi büyüklükleri Handysize (15–35 bin dwt), Supramax/Ultramax (50–64 bin), Panamax/Kamsarmax (65–82 bin) ve Capesize (100 bin dwt üzeri) olarak sınıflandırılır. Dökme yükte miktar draft survey veya kantar ile, kalite ise yükleme ve tahliyede numune alınarak belirlenir.

Sevk öncesi gözetim (bağımsız inspeksiyon) PSI

SGS, Bureau Veritas, Intertek, Cotecna, CCIC veya ALS gibi bağımsız bir gözetim şirketinin, mal yüklenmeden önce kalite, miktar, ambalaj ve işaretleri kontrol edip numune alması ve rapor düzenlemesidir. Analiz yükleme limanında yapıldıysa “final at load port”, varışta yapıldıysa “final at discharge” esası sözleşmede belirtilmelidir. Bazı ülkeler (ör. bazı Afrika ve Orta Doğu ülkeleri) ithalatta uygunluk belgesi (CoC) programları gereği gözetimi zorunlu tutar. Yeni tedarikçilerle çalışırken en etkili güvencelerden biridir.

Miktar toleransı (± %, “more or less”)

Dökme ve büyük hacimli hammadde sözleşmelerinde teslim edilen miktarın sözleşme miktarından belirli bir oranda (çoğunlukla ±%5 veya ±%10) sapabileceğini kabul eden hükümdür. Sapmanın kimin seçiminde olduğu yazılır: “satıcının opsiyonunda” (MOLSO) veya “armatörün opsiyonunda” (MOLOO). Tolerans içindeki fazla veya eksik miktar genellikle sözleşme fiyatıyla faturalanır; akreditifte de aynı tolerans yer almalıdır, aksi halde UCP 600’e göre yalnızca ±%5 kabul edilir.

Ticaret el kitabında anlatıldığı yer

Ticaret el kitabı