Müşterini tanı (KYC / KYB) ve firma doğrulama
Bir karşı tarafla iş yapmadan önce firmanın gerçekten var olduğunu, yetkililerin kim olduğunu, nihai faydalanıcı sahiplerini ve yaptırım/olumsuz haber durumunu doğrulama sürecidir. Vergi levhası, ticaret sicil kaydı, imza sirküleri, faaliyet belgesi, banka referansı ve tesis ziyareti/video doğrulaması kullanılır. Bankalar kara para aklama mevzuatı gereği KYC yapar; ticari taraflar için ise dolandırıcılığa karşı ilk savunma hattıdır. Platformdaki “Doğrulanmış firma” rozeti bu tür belge kontrolüne dayanır.
İlgili terimler
Yaptırım ve ihracat kontrol taraması
Alıcı, satıcı, banka, gemi ve nihai kullanıcının BM, AB, ABD (OFAC) ve İngiltere (OFSI) yaptırım listelerinde yer alıp almadığının ve malın yaptırım uygulanan ülkelere veya yasaklı kullanımlara gidip gitmediğinin kontrol edilmesidir. Bankalar yaptırım riski taşıyan işlemlerde ödemeyi durdurabilir; ihlaller ağır para cezası ve hesap kapatmayla sonuçlanır. Yaptırımlar sık değiştiği için tarama her işlemde tekrarlanmalı; gemi adı değişikliği ve AIS kapatma gibi kaçınma işaretlerine dikkat edilmelidir.
Ödeme yönlendirme (IBAN değiştirme) dolandırıcılığı BEC
Saldırganın satıcının veya alıcının e-posta yazışmalarına sızarak ya da benzer bir alan adından yazarak, ödeme zamanı “banka hesabımız değişti” diyerek parayı kendi hesabına yönlendirmesidir. Uluslararası ticarette en çok para kaybettiren dolandırıcılık türlerinden biridir ve gönderilen para çoğu zaman geri alınamaz. Korunma yolları: IBAN değişikliklerini önceden bilinen bir telefon numarasıyla sesli teyit etmek, hesap değişikliğini platform içinde iki aşamalı doğrulamaya bağlamak, alan adı benzerliklerine dikkat etmek ve büyük ödemeleri küçük bir test transferiyle başlatmak.
Ticaret el kitabında anlatıldığı yer
Gümrük, vergi ve mevzuat konusunda diğer terimler
- Anti-damping vergisi ve telafi edici vergi (AD)
- Antrepo (gümrüklü depo)
- Çeki listesi (packing list) (P/L)
- Çift kullanımlı mallar ve ihracat kontrolü
- Dahilde işleme rejimi (DİR)
- Gümrük kıymeti (işlem değeri yöntemi)
- Gümrük müşaviri (gümrük komisyoncusu)
- Gümrük vergisi (ithalat vergisi)
- HS kodu (Armonize Sistem) ve GTİP
- İhracat (gümrük) beyannamesi
- KDV (katma değer vergisi) – ithalat ve ihracatta
- Menşe şahadetnamesi ve tercihli menşe belgeleri (EUR.1, A.TR, Form A) (C/O)