Gümrük, vergi ve mevzuat VAT / KDV

KDV (katma değer vergisi) – ithalat ve ihracatta

Tüketim üzerinden alınan vergidir. İhracat çoğu ülkede KDV’den istisnadır (sıfır oranlı); ihracatçı yüklendiği KDV’yi iade alabilir. İthalatta KDV, gümrük kıymeti + gümrük vergisi + diğer vergiler toplamı üzerinden gümrükte tahsil edilir ve ithalatçı mükellefse genellikle indirim konusu yapılabilir; bu nedenle nakit akışı etkisi önemlidir. AB içi ticarette KDV kayıtlı firmalar arasında “ters ibraz (reverse charge)” uygulanır. Türkiye’de genel oran %20, birçok hammadde için indirimli oranlar bulunabilir.

İlgili terimler

Gümrük vergisi (ithalat vergisi)

İthal edilen malın gümrük kıymeti üzerinden HS koduna ve menşe ülkeye göre alınan vergidir. Çoğunlukla değer üzerinden yüzde (ad valorem) olarak, bazen miktar başına (ör. EUR/ton) uygulanır. Oran; DTÖ’ye bildirilen genel oranla (MFN), serbest ticaret anlaşmalarıyla (sıfır veya indirimli oran), ek mali yükümlülükler, ilave gümrük vergileri veya anti-damping önlemleriyle değişebilir. Hammadde maliyet hesabında navlun ve sigorta dahil (CIF) değer üzerinden hesaplanır ve ardından KDV matrahına eklenir.

Dahilde işleme rejimi (DİR)

İhraç edilecek ürünlerin üretiminde kullanılacak hammaddelerin gümrük vergisi, anti-damping vergisi ve KDV ödenmeden (veya teminat karşılığı) ithal edilmesini sağlayan gümrük rejimidir. Türkiye’de Dahilde İşleme İzin Belgesi ile, AB’de aktif işleme izniyle uygulanır; belirli süre içinde ihracat taahhüdünün kapatılması gerekir. Dünya fiyatından hammadde temin eden ihracatçı üreticiler için önemli bir maliyet avantajıdır.

Gümrük vergileri ödenmiş olarak teslim (Delivered Duty Paid) DDP

Satıcının yükümlülüğü en yüksek olan Incoterm’dir: satıcı malı alıcının ülkesinde, ithalat gümrüğünü yapmış, gümrük vergisi ve diğer ithalat vergilerini ödemiş olarak boşaltmaya hazır teslim eder. Satıcının ithalatçı ülkede vergi kaydı veya yetkili temsilcisi yoksa uygulaması zordur; ithalat KDV’sinin geri alınamaması gibi maliyetler doğabilir. Bu riskler nedeniyle hammadde ticaretinde genellikle DAP + alıcı tarafında gümrükleme tercih edilir.

Ticaret el kitabında anlatıldığı yer

Ticaret el kitabı