Gümrük, vergi ve mevzuat DİR / IPR

Dahilde işleme rejimi (DİR)

İhraç edilecek ürünlerin üretiminde kullanılacak hammaddelerin gümrük vergisi, anti-damping vergisi ve KDV ödenmeden (veya teminat karşılığı) ithal edilmesini sağlayan gümrük rejimidir. Türkiye’de Dahilde İşleme İzin Belgesi ile, AB’de aktif işleme izniyle uygulanır; belirli süre içinde ihracat taahhüdünün kapatılması gerekir. Dünya fiyatından hammadde temin eden ihracatçı üreticiler için önemli bir maliyet avantajıdır.

İlgili terimler

Gümrük vergisi (ithalat vergisi)

İthal edilen malın gümrük kıymeti üzerinden HS koduna ve menşe ülkeye göre alınan vergidir. Çoğunlukla değer üzerinden yüzde (ad valorem) olarak, bazen miktar başına (ör. EUR/ton) uygulanır. Oran; DTÖ’ye bildirilen genel oranla (MFN), serbest ticaret anlaşmalarıyla (sıfır veya indirimli oran), ek mali yükümlülükler, ilave gümrük vergileri veya anti-damping önlemleriyle değişebilir. Hammadde maliyet hesabında navlun ve sigorta dahil (CIF) değer üzerinden hesaplanır ve ardından KDV matrahına eklenir.

KDV (katma değer vergisi) – ithalat ve ihracatta

Tüketim üzerinden alınan vergidir. İhracat çoğu ülkede KDV’den istisnadır (sıfır oranlı); ihracatçı yüklendiği KDV’yi iade alabilir. İthalatta KDV, gümrük kıymeti + gümrük vergisi + diğer vergiler toplamı üzerinden gümrükte tahsil edilir ve ithalatçı mükellefse genellikle indirim konusu yapılabilir; bu nedenle nakit akışı etkisi önemlidir. AB içi ticarette KDV kayıtlı firmalar arasında “ters ibraz (reverse charge)” uygulanır. Türkiye’de genel oran %20, birçok hammadde için indirimli oranlar bulunabilir.

Antrepo (gümrüklü depo)

İthal edilen malın gümrük vergileri ödenmeden, gümrük denetimi altında süresiz veya uzun süre depolanabildiği yerdir. Mal antrepodayken başka bir ülkeye yeniden satılabilir (transit ticaret), parça parça serbest dolaşıma sokulabilir veya numune alınabilir; vergiler yalnızca piyasaya çekilen miktar için ödenir. Hammadde dağıtıcıları, stok tutarken nakit akışını korumak ve hızlı teslim yapmak için antrepoları yaygın olarak kullanır.

Ticaret el kitabında anlatıldığı yer

Ticaret el kitabı