Ödeme ve ticaret finansmanı T/T

Banka havalesi (T/T – telgrafla transfer)

Ödemenin bankalar arası SWIFT ağı üzerinden doğrudan satıcının hesabına gönderilmesidir. Hammadde ticaretinde “%30 T/T peşin, %70 T/T konşimento kopyası karşılığı” gibi kalıplarla kullanılır. Hızlı ve ucuzdur, fakat banka güvencesi yoktur: peşin ödemede risk alıcıda, sevk sonrası ödemede satıcıdadır. Ödeme yapmadan önce IBAN ve alıcı adını bilinen bir kanaldan teyit etmek, e-posta ile gelen “banka hesabımız değişti” bildirimlerine karşı en önemli korumadır.

İlgili terimler

Peşin ödeme ve avans/bakiye yapısı

Alıcının bedelin tamamını veya bir kısmını sevkiyattan önce ödemesidir. Yaygın yapı, sözleşme imzasında %10–30 avans ve kalan bakiyenin yükleme sonrası belge kopyaları veya varışta ödenmesidir. Avans satıcının hammadde ve üretim maliyetini finanse eder; alıcı ise avansını korumak için avans teminat mektubu, emanet (escrow) hesabı veya doğrulanmış tedarikçi şartı isteyebilir. Yeni bir tedarikçiye yüksek oranlı peşin ödeme, dolandırıcılık açısından en riskli durumdur.

SWIFT MT103 (ödeme dekontu)

Uluslararası tek müşteri havalelerinde bankalar arasında gönderilen standart SWIFT mesaj türüdür; gönderen, alıcı, tutar, değer tarihi ve referansları içerir ve satıcıya ödemenin yapıldığını göstermek için paylaşılır. Bankalar 2025’ten itibaren ISO 20022 formatına (pacs.008) geçmektedir. UETR takip numarası ile ödemenin hangi bankada olduğu izlenebilir. Sahte MT103 görüntüleri dolandırıcılıkta sıkça kullanıldığından, malı sevk etmeden önce paranın gerçekten hesaba geçtiği kendi bankanızdan teyit edilmelidir.

Ödeme yönlendirme (IBAN değiştirme) dolandırıcılığı BEC

Saldırganın satıcının veya alıcının e-posta yazışmalarına sızarak ya da benzer bir alan adından yazarak, ödeme zamanı “banka hesabımız değişti” diyerek parayı kendi hesabına yönlendirmesidir. Uluslararası ticarette en çok para kaybettiren dolandırıcılık türlerinden biridir ve gönderilen para çoğu zaman geri alınamaz. Korunma yolları: IBAN değişikliklerini önceden bilinen bir telefon numarasıyla sesli teyit etmek, hesap değişikliğini platform içinde iki aşamalı doğrulamaya bağlamak, alan adı benzerliklerine dikkat etmek ve büyük ödemeleri küçük bir test transferiyle başlatmak.

Ticaret el kitabında anlatıldığı yer

Ticaret el kitabı