Ödeme ve ticaret finansmanı

Teminat mektubu (kesin teminat / avans teminatı)

Bir bankanın, lehtar talep ettiğinde belirli bir tutarı ödemeyi taahhüt ettiği belgedir. Kesin (performans) teminatı satıcının sözleşmeyi yerine getireceğini, genellikle sözleşme bedelinin %5–10’u oranında güvenceye alır; avans teminatı ise alıcının ödediği peşinatın, mal teslim edilmezse iadesini garanti eder. Uluslararası işlemlerde çoğunlukla ICC’nin URDG 758 kurallarına tabi, “ilk talepte ödemeli” (on-demand) teminatlar kullanılır.

İlgili terimler

Peşin ödeme ve avans/bakiye yapısı

Alıcının bedelin tamamını veya bir kısmını sevkiyattan önce ödemesidir. Yaygın yapı, sözleşme imzasında %10–30 avans ve kalan bakiyenin yükleme sonrası belge kopyaları veya varışta ödenmesidir. Avans satıcının hammadde ve üretim maliyetini finanse eder; alıcı ise avansını korumak için avans teminat mektubu, emanet (escrow) hesabı veya doğrulanmış tedarikçi şartı isteyebilir. Yeni bir tedarikçiye yüksek oranlı peşin ödeme, dolandırıcılık açısından en riskli durumdur.

Standby akreditif (SBLC)

Normal ödeme aracı değil, bir güvence aracıdır: alıcı açık hesap veya vadeli ödemede borcunu ödemezse satıcı, temerrüt beyanı ve basit belgelerle SBLC’yi tazmin ettirir. ISP98 veya UCP 600 kurallarına tabidir ve banka teminat mektubuna benzer şekilde çalışır. Tekrarlayan sevkiyatlarda her parti için ayrı akreditif açma maliyetinden kaçınmak için kullanılır. Dikkat: internette “kiralık SBLC” veya “SBLC monetizasyonu” teklifleri yaygın bir dolandırıcılık türüdür.

Satış sözleşmesi

Uluslararası hammadde satışında tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen ana belgedir. Ürün tanımı ve şartname, miktar ve tolerans, fiyat ve para birimi, Incoterm ve adlandırılmış yer, sevk dönemi, ödeme şekli, kalite-miktar tespiti (gözetim), sigorta, mücbir sebep, sözleşmeye aykırılık hâlinde yaptırımlar, uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık çözüm yeri yazılmalıdır. Tarafların ülkeleri izin veriyorsa Viyana Satım Sözleşmesi (CISG) uygulanır; dışlanacaksa açıkça belirtilmelidir.

Ticaret el kitabında anlatıldığı yer

Ticaret el kitabı