پلاستیک و پلیمرها
انطباق تماس با مواد غذایی (EU 10/2011، FDA)
اثبات اینکه پلاستیکهای بستهبندی و تجهیزات غذایی موادی بیش از حد مجاز به غذا منتقل نمیکنند. در اتحادیه اروپا مقررات چارچوب ۱۹۳۵/۲۰۰۴ و برای پلاستیک مقررات ۱۰/۲۰۱۱ (فهرست مواد مجاز، حدود مهاجرت کلی و ویژه) و در آمریکا FDA 21 CFR 177 مبناست. باید اظهارنامه انطباق (DoC) تأمینکننده شامل افزودنیها و در صورت لزوم گزارش آزمون مهاجرت درخواست شود؛ پلاستیک بازیافتی مشمول مقررات (EU) 2022/1616 نیز هست.
انواع پلیاتیلن: HDPE، LDPE، LLDPE و mLLDPE
پلیاتیلن بر اساس چگالی و ساختار زنجیره دستهبندی میشود. HDPE (۰٫۹۴۱ تا ۰٫۹۶۵ g/cm³) سخت و مقاوم در برابر مواد شیمیایی است؛ برای لوله (PE100)، گالن، بطری و سبد. LDPE (۰٫۹۱۰ تا ۰٫۹۳۰) با ساختار شاخهای انعطافپذیر و شفاف است؛ برای پوششدهی اکستروژن، فیلم شرینک و غذایی. LLDPE کوپلیمر خطی کمچگال با بوتن (C4)، هگزن (C6) یا اکتن (C8) است و به دلیل مقاومت بالا در برابر سوراخشدن و پارگی، ماده اصلی فیلم استرچ و بستهبندی است. mLLDPE ساختهشده با کاتالیست متالوسن چقرمگی و شفافیت بیشتری دارد.
بیوپلاستیک: زیستپایه در برابر کمپوستپذیر
این اصطلاح دو ویژگی متفاوت را دربر میگیرد. پلاستیکهای زیستپایه کربن خود را از منابع تجدیدپذیر مانند نیشکر، ذرت یا روغن گیاهی میگیرند (مثلاً Bio-PE، Bio-PET) و ممکن است از نظر شیمیایی با نوع فسیلی یکسان باشند و زیستتخریبپذیر نباشند. پلاستیکهای کمپوستپذیر (PLA، PBAT، PHA، آمیزههای نشاسته) در کمپوست صنعتی طبق EN 13432 یا ASTM D6400 در زمان معین تجزیه میشوند و برخی منشأ فسیلی دارند. هنگام خرید، درصد محتوای زیستپایه (ASTM D6866) و گواهی کمپوستپذیری (TÜV OK compost، BPI) را جداگانه بپرسید.
پلیمر پرایم، وایداسپک و آفگرید (درجه دو)
پرایم محصول اصلی با برند و شماره گرید تولیدکننده است که همه مقادیر TDS را دارد. وایداسپک تولیدی است که یک یا چند مقدار آن (مثلاً MFI یا رنگ) از بازه باریک خارج شده ولی هنوز قابل مصرف است؛ آفگرید ممکن است تولید دوره گذار، جاروب یا مواد آلوده باشد و معمولاً بدون برند و COA فروخته میشود. ارزانتر است اما از بچی به بچ دیگر فرق میکند؛ باید نمونه آزمایش و شرط فروش «همانگونه که هست» و حق شکایت روشن شود.
شاخص جریان مذاب (MFI)
جرم پلیمر مذابی که در دما و بار معین — ۲۳۰ °C/۲٫۱۶ kg برای PP و ۱۹۰ °C/۲٫۱۶ یا ۵ kg برای PE — در ۱۰ دقیقه از قالب عبور میکند، بر حسب g/10 min (ISO 1133، ASTM D1238). MFI پایین نشانه وزن مولکولی و استحکام بالا و MFI بالا نشانه روانی است: گریدهای لوله و بادی حدود ۰٫۱ تا ۱، فیلم ۱ تا ۴، تزریق ۱۰ تا ۶۰ و الیاف و ملتبلون ۲۵ تا ۱٬۵۰۰. هنگام مقایسه پیشنهادها حتماً شرایط آزمون را بررسی کنید.
محتوای بازیافتی (PCR / PIR)
PCR (پس از مصرف) از بستهبندیها و محصولاتی به دست میآید که به مصرفکننده رسیده و به زباله تبدیل شدهاند و PIR (پس از صنعت) از ضایعات و برشهای تولید. مقرراتی مانند مقررات بستهبندی اتحادیه اروپا (PPWR) و تعهدات برندها حداقل سهم PCR را در بستهبندی تعیین میکنند. ادعای محتوای بازیافتی باید با گواهیهایی مانند GRS، RecyClass، EuCertPlast یا ISCC PLUS (موازنه جرم) تأیید شود و rPET در تماس با غذا به فرایند پاکسازی تأییدشده نیاز دارد.
مستربچ و کامپاند
مستربچ رنگدانه، پرکننده یا افزودنی (پایدارکننده UV، آنتیاستاتیک، کندسوزکننده، لغزندهساز) با غلظت بالا در یک پلیمر حامل است که معمولاً ۱ تا ۵ درصد به رزین پایه افزوده میشود. کامپاند محصولی آماده مصرف با فرمول نهایی است؛ مثلاً PA6 با ۳۰٪ الیاف شیشه، PP پرشده با تالک یا کامپاند کابل HFFR که مستقیم فرآوری میشود. مستربچ انعطاف و موجودی کم میدهد و کامپاند کیفیت و ویژگیهای یکنواخت را تضمین میکند.
هموپلیمر، کوپلیمر رندوم و کوپلیمر بلوکی (ضربهپذیر)
هموپلیمر از یک مونومر (مثلاً فقط پروپیلن) ساخته میشود؛ سخت، صلب و ارزان است و در رافیا، فیلم BOPP و تزریق عمومی کاربرد دارد. در کوپلیمر رندوم مقدار کمی اتیلن بهصورت تصادفی وارد زنجیره میشود؛ شفافتر و انعطافپذیرتر است و برای ظروف شفاف و لوله آب گرم (PP-R) ترجیح داده میشود. کوپلیمر بلوکی (ضربهپذیر) فاز لاستیکی دارد و در سرما مقاومت ضربه بالایی دارد؛ برای قطعات خودرو، سطل و سبد. چون نوع نادرست باعث شکست یا کدری میشود، باید در سفارش بهروشنی قید شود.