Telex release ve seaway bill
Orijinal konşimentonun alıcıya fiziksel olarak ulaşmasını beklemeden malın varış limanında teslim edilmesini sağlayan yöntemlerdir. Telex release’te orijinal konşimento yükleme limanında taşıyıcıya iade edilir ve taşıyıcı varıştaki acenteye malı teslim etme talimatı verir. Seaway bill ise kıymetli evrak niteliği taşımayan, yalnızca adı yazılı alıcıya teslim edilen bir taşıma belgesidir. Hızlıdır, ancak satıcı mal üzerindeki kontrolünü kaybettiği için ödeme önceden güvence altına alınmalıdır.
İlgili terimler
Konşimento (B/L) B/L
Taşıyıcının malı teslim aldığını veya gemiye yüklediğini gösteren, deniz taşımasının en önemli belgesidir. Üç işlevi vardır: yükün alındığına dair makbuz, taşıma sözleşmesinin kanıtı ve emre yazılı olduğunda mülkiyeti temsil eden kıymetli evrak. Orijinal nüshalardan birini ibraz eden kişi malı teslim alabildiği için akreditif ve vesaik mukabili işlemlerin temelidir. “Clean on board” konşimento, malın gemiye hasarsız yüklendiğini gösterir.
Vesaik mukabili ödeme (D/P – CAD)
Satıcının, malı temsil eden belgeleri (özellikle orijinal konşimentoyu) kendi bankası aracılığıyla alıcının bankasına gönderdiği ve alıcıya ancak ödemeyi yaptığında teslim ettirdiği tahsil yöntemidir; URC 522 kurallarına tabidir. Akreditiften ucuzdur, ancak bankalar ödeme garantisi vermez: alıcı belgeleri almazsa mal varış limanında bekler ve satıcı demuraj, geri taşıma veya düşük fiyatla satma riskiyle karşılaşır. Güvenilir, uzun süreli ilişkilerde uygundur.
Ticaret el kitabında anlatıldığı yer
Sevkiyat ve lojistik konusunda diğer terimler
- Big bag (FIBC – esnek dökme yük konteyneri)
- Çarter parti (gemi kira sözleşmesi) (C/P)
- Demuraj ve detention (gecikme bedelleri)
- Dökme yük (kuru ve sıvı dökme)
- Draft survey (su çekimi ile miktar tespiti)
- Flexitank
- Hazırlık bildirimi (NOR)
- Institute Cargo Clauses (A), (B), (C) (ICC (A)(B)(C))
- ISO tank (tank konteyner)
- Komple konteyner (FCL) ve parsiyel yük (LCL)
- Konteyner tipleri (20’, 40’, 40’HC, reefer, open top)
- Müşterek avarya (General Average) (GA)