حمل و لجستیک C/P

چارترپارتی (قرارداد اجاره کشتی)

قرارداد میان مالک کشتی و اجاره‌کننده (چارترر) درباره استفاده از کشتی. در چارتر سفری بار مشخصی بین بنادر معین با کرایه به ازای هر تن حمل می‌شود؛ در چارتر زمانی کشتی برای مدتی با اجاره روزانه گرفته می‌شود و در چارتر دربست (bareboat) بدون خدمه اجاره داده می‌شود. فرم‌های استاندارد شامل GENCON، NYPE و ASBATANKVOY است. قراردادهای خرید و فروش فله باید نرخ بارگیری و دمیوراژ را هم‌راستا با چارترپارتی تنظیم کنند.

اصطلاحات مرتبط

بار فله (خشک و مایع)

باری که بدون بسته‌بندی مستقیماً در انبار یا مخزن کشتی بارگیری می‌شود: غلات، زغال‌سنگ، سنگ‌آهن، قراضه، کود و سیمان فله خشک و نفت خام، سوخت، روغن گیاهی و مواد شیمیایی فله مایع هستند. کشتی‌ها به Handysize (۱۵ تا ۳۵ هزار تن)، Supramax/Ultramax (۵۰ تا ۶۴ هزار)، Panamax/Kamsarmax (۶۵ تا ۸۲ هزار) و Capesize (بیش از ۱۰۰ هزار تن) دسته‌بندی می‌شوند. مقدار با درفت سروی یا باسکول و کیفیت با نمونه‌برداری در بارگیری و تخلیه تعیین می‌شود.

زمان مجاز بارگیری/تخلیه (Laytime)

مدت توافق‌شده در قرارداد که اجاره‌کننده یا خریدار می‌تواند بدون هزینه اضافه از کشتی برای بارگیری یا تخلیه استفاده کند. معمولاً به صورت نرخ روزانه بیان می‌شود، مانند «۵٬۰۰۰ تن در روز SHINC» (شامل یکشنبه و تعطیلات) یا «SHEX» (بدون آن‌ها). پس از ارائه اعلامیه آمادگی (NOR) و گذشت مدت انتظار توافق‌شده آغاز می‌شود. در صورت تجاوز، دمیوراژ و در صورت اتمام زودتر، اگر توافق شده باشد دیسپچ پرداخت می‌شود.

کرایه حمل (نولون)

بهایی که برای جابه‌جایی کالا به حمل‌کننده پرداخت می‌شود. کرایه کانتینری به ازای هر کانتینر (مثلاً دلار برای ۴۰ فوت HC)، کرایه فله به ازای هر تن (دلار/تن) و اجاره زمانی کشتی روزانه (دلار/روز) محاسبه می‌شود. هزینه‌های اضافی مانند سوخت (BAF)، نرخ ارز (CAF)، جابه‌جایی در ترمینال (THC)، ازدحام و ریسک جنگ به کرایه پایه افزوده می‌شود. بازار کرایه پرنوسان است و با شاخص‌هایی مانند Drewry، Freightos (FBX) و شاخص خشک بالتیک (BDI) دنبال می‌شود.

توضیح در راهنمای تجارت

راهنمای تجارت