حمل و لجستیک

بار فله (خشک و مایع)

باری که بدون بسته‌بندی مستقیماً در انبار یا مخزن کشتی بارگیری می‌شود: غلات، زغال‌سنگ، سنگ‌آهن، قراضه، کود و سیمان فله خشک و نفت خام، سوخت، روغن گیاهی و مواد شیمیایی فله مایع هستند. کشتی‌ها به Handysize (۱۵ تا ۳۵ هزار تن)، Supramax/Ultramax (۵۰ تا ۶۴ هزار)، Panamax/Kamsarmax (۶۵ تا ۸۲ هزار) و Capesize (بیش از ۱۰۰ هزار تن) دسته‌بندی می‌شوند. مقدار با درفت سروی یا باسکول و کیفیت با نمونه‌برداری در بارگیری و تخلیه تعیین می‌شود.

اصطلاحات مرتبط

چارترپارتی (قرارداد اجاره کشتی) C/P

قرارداد میان مالک کشتی و اجاره‌کننده (چارترر) درباره استفاده از کشتی. در چارتر سفری بار مشخصی بین بنادر معین با کرایه به ازای هر تن حمل می‌شود؛ در چارتر زمانی کشتی برای مدتی با اجاره روزانه گرفته می‌شود و در چارتر دربست (bareboat) بدون خدمه اجاره داده می‌شود. فرم‌های استاندارد شامل GENCON، NYPE و ASBATANKVOY است. قراردادهای خرید و فروش فله باید نرخ بارگیری و دمیوراژ را هم‌راستا با چارترپارتی تنظیم کنند.

زمان مجاز بارگیری/تخلیه (Laytime)

مدت توافق‌شده در قرارداد که اجاره‌کننده یا خریدار می‌تواند بدون هزینه اضافه از کشتی برای بارگیری یا تخلیه استفاده کند. معمولاً به صورت نرخ روزانه بیان می‌شود، مانند «۵٬۰۰۰ تن در روز SHINC» (شامل یکشنبه و تعطیلات) یا «SHEX» (بدون آن‌ها). پس از ارائه اعلامیه آمادگی (NOR) و گذشت مدت انتظار توافق‌شده آغاز می‌شود. در صورت تجاوز، دمیوراژ و در صورت اتمام زودتر، اگر توافق شده باشد دیسپچ پرداخت می‌شود.

درفت سروی (تعیین وزن با آبخور)

روشی برای محاسبه وزن بار فله بارگیری یا تخلیه‌شده با خواندن آبخور کشتی در شش نقطه پیش و پس از عملیات و اصلاح آن بر اساس چگالی آب دریا، بالاست، سوخت و آب شیرین. در زغال‌سنگ، سنگ معدن، غلات و کود مقدار بارنامه معمولاً این‌گونه تعیین می‌شود و دقت آن حدود ±۰٫۵٪ است. انجام آن توسط بازرس مستقل مانند SGS، Intertek یا Bureau Veritas اعتماد طرفین را افزایش می‌دهد.

تحویل در کنار کشتی (Free Alongside Ship) FAS

فقط برای حمل دریایی و آبراه‌های داخلی به کار می‌رود. فروشنده کالای ترخیص‌شده صادراتی را در کنار کشتی تعیین‌شده توسط خریدار (روی اسکله یا بارج) قرار می‌دهد؛ ریسک همان‌جا منتقل می‌شود و بارگیری روی کشتی و کرایه با خریدار است. در بارهای فله و پروژه‌ای مانند غلات، چوب، قراضه و بارهای سنگین رایج است و برای بار کانتینری بهتر است FCA استفاده شود.

توضیح در راهنمای تجارت

راهنمای تجارت