Taşıma ödenmiş olarak (Carriage Paid To)
Her taşıma türünde kullanılabilen, CFR’nin çok modlu karşılığıdır. Satıcı taşımayı adlandırılmış varış yerine kadar ayarlar ve öder, ancak risk malın ilk taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. Maliyetin el değiştirdiği yer ile riskin el değiştirdiği yerin farklı olması nedeniyle alıcının taşıma sigortası yaptırması önemlidir. Kara, demiryolu, hava ve konteyner taşımalarında yaygındır.
İlgili terimler
Taşıyıcıya teslim (Free Carrier) FCA
Satıcı, ihracat gümrüğünü yapmış malı alıcının belirlediği taşıyıcıya adlandırılmış yerde teslim eder. Teslim satıcının tesisindeyse yükleme satıcıya, başka bir yerdeyse (ör. liman terminali) boşaltmaya hazır araç üzerinde teslim edilir. Her taşıma türüne uygundur; Incoterms 2020 ile alıcı, taşıyıcıya satıcıya “yüklendi” kayıtlı konşimento düzenletmesi talimatı verebilir, bu da akreditifli işlemlerde kolaylık sağlar.
Taşıma ve sigorta ödenmiş olarak (Carriage and Insurance Paid To) CIP
CPT’ye ek olarak satıcının alıcı lehine taşıma sigortası yaptırdığı, her taşıma türüne uygun teslim şeklidir. Incoterms 2020 ile CIP’te asgari teminat Institute Cargo Clauses (A) yani “tüm riskler” düzeyine yükseltilmiştir (CIF’te ise (C) kalmıştır); sigorta bedeli sözleşme tutarının %110’udur. Risk, malın ilk taşıyıcıya teslimiyle alıcıya geçer.
Incoterms 2020
Milletlerarası Ticaret Odası’nın (ICC) yayımladığı, satıcı ile alıcı arasında teslim noktasını, risk devrini, navlun-sigorta ve gümrük işlemlerinin kime ait olduğunu tanımlayan 11 standart teslim şeklidir. Incoterms fiyatı, ödeme şeklini veya mülkiyet devrini belirlemez; bunlar sözleşmede ayrıca yazılmalıdır. Sözleşmede kural her zaman adlandırılmış bir yer ve sürümle birlikte kullanılmalıdır, örneğin “FOB Mersin Limanı, Incoterms 2020”.
Ticaret el kitabında anlatıldığı yer
Incoterms ve ticari sözleşmeler konusunda diğer terimler
- Adlandırılmış yer (teslim noktası)
- Belirtilen yerde teslim (Delivered at Place) (DAP)
- Boşaltılmış olarak belirtilen yerde teslim (Delivered at Place Unloaded) (DPU)
- Gemi doğrultusunda teslim (Free Alongside Ship) (FAS)
- Gemide teslim (Free On Board) (FOB)
- Gümrük vergileri ödenmiş olarak teslim (Delivered Duty Paid) (DDP)
- İşyerinde teslim (Ex Works) (EXW)
- Mal bedeli ve navlun (Cost and Freight) (CFR)
- Mal bedeli, sigorta ve navlun (Cost, Insurance and Freight) (CIF)
- Miktar toleransı (± %, “more or less”)
- Mücbir sebep
- Proforma fatura (PI)