Mal bedeli, sigorta ve navlun (Cost, Insurance and Freight)
CFR’ye ek olarak satıcının, alıcı lehine yük sigortası yaptırdığı deniz taşıması teslim şeklidir. Incoterms 2020’ye göre CIF’te asgari teminat Institute Cargo Clauses (C) düzeyindedir ve sözleşme bedelinin %110’unu karşılamalıdır; daha geniş “all risks” (A) teminatı istenecekse sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Risk yine yükleme limanında gemiye yüklemeyle geçer; satıcı navlun ve sigortayı öder ama yolculuk riskini taşımaz.
İlgili terimler
Mal bedeli ve navlun (Cost and Freight) CFR
Yalnızca deniz/iç su yolu taşımasında kullanılır. Satıcı malı yükleme limanında gemiye yükler ve varış limanına kadar navlunu öder; ancak risk, FOB’daki gibi mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Bu nedenle deniz yolculuğu sırasında hasar riski alıcıdadır ve alıcının kendi sigortasını yaptırması gerekir. Fiyat “CFR İskenderun” gibi varış limanıyla verilir.
Taşıma ve sigorta ödenmiş olarak (Carriage and Insurance Paid To) CIP
CPT’ye ek olarak satıcının alıcı lehine taşıma sigortası yaptırdığı, her taşıma türüne uygun teslim şeklidir. Incoterms 2020 ile CIP’te asgari teminat Institute Cargo Clauses (A) yani “tüm riskler” düzeyine yükseltilmiştir (CIF’te ise (C) kalmıştır); sigorta bedeli sözleşme tutarının %110’udur. Risk, malın ilk taşıyıcıya teslimiyle alıcıya geçer.
Nakliyat (yük) sigortası
Malın taşınması sırasında uğrayabileceği hasar, kayıp ve masraflara karşı yapılan sigortadır. Teminat kapsamı genellikle Institute Cargo Clauses (A, B, C) ile tanımlanır; savaş ve grev riskleri ayrı klozlarla eklenir. Sigorta bedeli çoğunlukla CIF değerinin %110’udur. Hangi tarafın sigorta yaptıracağı Incoterm’e bağlıdır; CIF/CIP dışındaki kurallarda riski taşıyan tarafın kendi sigortasını yaptırması gerekir. Hasar halinde ekspertiz raporu, konşimento, fatura ve hasar tutanağı istenir.
Institute Cargo Clauses (A), (B), (C) ICC (A)(B)(C)
Londra sigorta piyasasında hazırlanan ve dünyada nakliyat sigortasının standardı olan teminat şartlarıdır (son sürüm 2009). (A) “tüm riskler” teminatıdır ve istisnalar dışında her türlü hasarı karşılar; (B) yangın, batma, çarpışma, deprem, yıldırım, deniz suyu girmesi gibi sayılan riskleri; (C) ise yalnızca büyük kaza risklerini (yangın, patlama, batma, karaya oturma, çarpışma, müşterek avarya) karşılar. Hırsızlık, ıslanma ve elleçleme hasarı riskleri yüksek olan hammaddelerde (A) teminatı önerilir.
Ticaret el kitabında anlatıldığı yer
Incoterms ve ticari sözleşmeler konusunda diğer terimler
- Adlandırılmış yer (teslim noktası)
- Belirtilen yerde teslim (Delivered at Place) (DAP)
- Boşaltılmış olarak belirtilen yerde teslim (Delivered at Place Unloaded) (DPU)
- Gemi doğrultusunda teslim (Free Alongside Ship) (FAS)
- Gemide teslim (Free On Board) (FOB)
- Gümrük vergileri ödenmiş olarak teslim (Delivered Duty Paid) (DDP)
- Incoterms 2020
- İşyerinde teslim (Ex Works) (EXW)
- Miktar toleransı (± %, “more or less”)
- Mücbir sebep
- Proforma fatura (PI)
- Satın alma siparişi (PO)