Gümrük vergileri ödenmiş olarak teslim (Delivered Duty Paid)
Satıcının yükümlülüğü en yüksek olan Incoterm’dir: satıcı malı alıcının ülkesinde, ithalat gümrüğünü yapmış, gümrük vergisi ve diğer ithalat vergilerini ödemiş olarak boşaltmaya hazır teslim eder. Satıcının ithalatçı ülkede vergi kaydı veya yetkili temsilcisi yoksa uygulaması zordur; ithalat KDV’sinin geri alınamaması gibi maliyetler doğabilir. Bu riskler nedeniyle hammadde ticaretinde genellikle DAP + alıcı tarafında gümrükleme tercih edilir.
İlgili terimler
Belirtilen yerde teslim (Delivered at Place) DAP
Satıcı malı, boşaltılmaya hazır şekilde varış aracında, adlandırılmış varış yerinde alıcının emrine hazır tutar; o noktaya kadar tüm masraf ve riskler satıcıdadır. Boşaltma, ithalat gümrüğü, gümrük vergisi ve KDV alıcıya aittir. Fabrika teslimli yurt içi ve sınır ötesi kamyon satışlarında sık kullanılır; ithalat formalitelerinde gecikme olursa ortaya çıkan bekleme masraflarının kime ait olduğu sözleşmede yazılmalıdır.
Gümrük vergisi (ithalat vergisi)
İthal edilen malın gümrük kıymeti üzerinden HS koduna ve menşe ülkeye göre alınan vergidir. Çoğunlukla değer üzerinden yüzde (ad valorem) olarak, bazen miktar başına (ör. EUR/ton) uygulanır. Oran; DTÖ’ye bildirilen genel oranla (MFN), serbest ticaret anlaşmalarıyla (sıfır veya indirimli oran), ek mali yükümlülükler, ilave gümrük vergileri veya anti-damping önlemleriyle değişebilir. Hammadde maliyet hesabında navlun ve sigorta dahil (CIF) değer üzerinden hesaplanır ve ardından KDV matrahına eklenir.
KDV (katma değer vergisi) – ithalat ve ihracatta
Tüketim üzerinden alınan vergidir. İhracat çoğu ülkede KDV’den istisnadır (sıfır oranlı); ihracatçı yüklendiği KDV’yi iade alabilir. İthalatta KDV, gümrük kıymeti + gümrük vergisi + diğer vergiler toplamı üzerinden gümrükte tahsil edilir ve ithalatçı mükellefse genellikle indirim konusu yapılabilir; bu nedenle nakit akışı etkisi önemlidir. AB içi ticarette KDV kayıtlı firmalar arasında “ters ibraz (reverse charge)” uygulanır. Türkiye’de genel oran %20, birçok hammadde için indirimli oranlar bulunabilir.
Gümrük müşaviri (gümrük komisyoncusu)
İthalatçı veya ihracatçı adına gümrük beyannamesini hazırlayan, malın sınıflandırmasını (HS/GTİP), kıymetini ve menşeini beyan eden, vergileri hesaplayan ve gümrük idaresiyle işlemleri yürüten lisanslı uzmandır. Türkiye’de gümrük müşavirleri Ticaret Bakanlığı’ndan yetki belgesi alır ve beyanların doğruluğundan firmayla birlikte sorumludur. İyi bir müşavir; dahilde işleme, antrepo, tercihli menşe ve anti-damping gibi konularda maliyet tasarrufu sağlar.
Ticaret el kitabında anlatıldığı yer
Incoterms ve ticari sözleşmeler konusunda diğer terimler
- Adlandırılmış yer (teslim noktası)
- Boşaltılmış olarak belirtilen yerde teslim (Delivered at Place Unloaded) (DPU)
- Gemi doğrultusunda teslim (Free Alongside Ship) (FAS)
- Gemide teslim (Free On Board) (FOB)
- Incoterms 2020
- İşyerinde teslim (Ex Works) (EXW)
- Mal bedeli ve navlun (Cost and Freight) (CFR)
- Mal bedeli, sigorta ve navlun (Cost, Insurance and Freight) (CIF)
- Miktar toleransı (± %, “more or less”)
- Mücbir sebep
- Proforma fatura (PI)
- Satın alma siparişi (PO)