Incoterms ve ticari sözleşmeler

Adlandırılmış yer (teslim noktası)

Incoterm kısaltmasından sonra yazılan ve maliyet ile riskin el değiştirdiği yeri belirten şehir, liman, terminal veya tesis adıdır. Yer ne kadar açık yazılırsa (ör. “FCA Gebze, Satıcı deposu, Yeni Mah. 12. Sok. No:4”) uyuşmazlık riski o kadar azalır. Yalnızca ülke adı yazmak veya yeri hiç yazmamak, risk devri ve masraf dağılımında belirsizlik yaratan yaygın bir hatadır.

İlgili terimler

Incoterms 2020

Milletlerarası Ticaret Odası’nın (ICC) yayımladığı, satıcı ile alıcı arasında teslim noktasını, risk devrini, navlun-sigorta ve gümrük işlemlerinin kime ait olduğunu tanımlayan 11 standart teslim şeklidir. Incoterms fiyatı, ödeme şeklini veya mülkiyet devrini belirlemez; bunlar sözleşmede ayrıca yazılmalıdır. Sözleşmede kural her zaman adlandırılmış bir yer ve sürümle birlikte kullanılmalıdır, örneğin “FOB Mersin Limanı, Incoterms 2020”.

Gemide teslim (Free On Board) FOB

Hammadde ticaretinde en yaygın teslim şekillerinden biridir ve yalnızca deniz/iç su yolu taşımasında kullanılır. Satıcı, ihracat gümrüğü yapılmış malı yükleme limanında alıcının belirlediği gemiye yükler; mal gemiye yüklendiği anda risk alıcıya geçer. Navlunu ve sigortayı alıcı ayarlar; dökme yüklerde yükleme hızı, stalya ve demuraj koşulları ayrıca kararlaştırılmalıdır. Konteyner yüklerinde FCA daha doğru bir seçimdir.

Belirtilen yerde teslim (Delivered at Place) DAP

Satıcı malı, boşaltılmaya hazır şekilde varış aracında, adlandırılmış varış yerinde alıcının emrine hazır tutar; o noktaya kadar tüm masraf ve riskler satıcıdadır. Boşaltma, ithalat gümrüğü, gümrük vergisi ve KDV alıcıya aittir. Fabrika teslimli yurt içi ve sınır ötesi kamyon satışlarında sık kullanılır; ithalat formalitelerinde gecikme olursa ortaya çıkan bekleme masraflarının kime ait olduğu sözleşmede yazılmalıdır.

Ticaret el kitabında anlatıldığı yer

Ticaret el kitabı