İçeriğe geç
HammaddePazari

D · 3

Demuraj ve detention (gecikme bedelleri)

Dökme taşımada demuraj, stalya süresi aşıldığında kiracının armatöre ödediği günlük tazminattır (ör. USD 15.000/gün). Konteyner taşımacılığında ise demuraj, dolu konteynerin serbest süreyi aşarak terminalde beklemesi; detention, konteynerin terminal dışında (alıcının deposunda) serbest süreden uzun tutulması nedeniyle hat tarafından alınan ücretlerdir. Gümrük gecikmeleri bu maliyetleri hızla büyütür; serbest gün sayısı navlun pazarlığında mutlaka netleştirilmelidir.

Dökme yük (kuru ve sıvı dökme)

Ambalajsız olarak doğrudan gemi ambarına veya tankına yüklenen yüktür: tahıl, kömür, demir cevheri, hurda, gübre ve çimento kuru dökme; ham petrol, akaryakıt, bitkisel yağ ve kimyasallar sıvı dökmedir. Gemi büyüklükleri Handysize (15–35 bin dwt), Supramax/Ultramax (50–64 bin), Panamax/Kamsarmax (65–82 bin) ve Capesize (100 bin dwt üzeri) olarak sınıflandırılır. Dökme yükte miktar draft survey veya kantar ile, kalite ise yükleme ve tahliyede numune alınarak belirlenir.

Draft survey (su çekimi ile miktar tespiti)

Geminin yükleme öncesi ve sonrası su çekimlerinin (draft) altı noktadan okunması, deniz suyu yoğunluğu, balast, yakıt ve tatlı su miktarlarına göre düzeltilmesiyle yüklenen veya boşaltılan dökme yük miktarının hesaplanmasıdır. Kömür, cevher, tahıl ve gübre gibi yüklerde konşimento miktarı genellikle bu yöntemle belirlenir ve doğruluğu yaklaşık ±%0,5’tir. Bağımsız gözetim şirketi (SGS, Intertek, Bureau Veritas vb.) tarafından yapılması tarafların güvenini artırır.