M · 4
Mal bedeli ve navlun (Cost and Freight) CFR
Yalnızca deniz/iç su yolu taşımasında kullanılır. Satıcı malı yükleme limanında gemiye yükler ve varış limanına kadar navlunu öder; ancak risk, FOB’daki gibi mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Bu nedenle deniz yolculuğu sırasında hasar riski alıcıdadır ve alıcının kendi sigortasını yaptırması gerekir. Fiyat “CFR İskenderun” gibi varış limanıyla verilir.
Mal bedeli, sigorta ve navlun (Cost, Insurance and Freight) CIF
CFR’ye ek olarak satıcının, alıcı lehine yük sigortası yaptırdığı deniz taşıması teslim şeklidir. Incoterms 2020’ye göre CIF’te asgari teminat Institute Cargo Clauses (C) düzeyindedir ve sözleşme bedelinin %110’unu karşılamalıdır; daha geniş “all risks” (A) teminatı istenecekse sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Risk yine yükleme limanında gemiye yüklemeyle geçer; satıcı navlun ve sigortayı öder ama yolculuk riskini taşımaz.
Miktar toleransı (± %, “more or less”)
Dökme ve büyük hacimli hammadde sözleşmelerinde teslim edilen miktarın sözleşme miktarından belirli bir oranda (çoğunlukla ±%5 veya ±%10) sapabileceğini kabul eden hükümdür. Sapmanın kimin seçiminde olduğu yazılır: “satıcının opsiyonunda” (MOLSO) veya “armatörün opsiyonunda” (MOLOO). Tolerans içindeki fazla veya eksik miktar genellikle sözleşme fiyatıyla faturalanır; akreditifte de aynı tolerans yer almalıdır, aksi halde UCP 600’e göre yalnızca ±%5 kabul edilir.
Mücbir sebep
Tarafların kontrolü dışında gelişen, öngörülemeyen ve önlenemeyen olaylar (savaş, deprem, salgın, ambargo, liman kapanması gibi) nedeniyle edimin geçici veya kalıcı olarak yerine getirilememesini düzenleyen sözleşme hükmüdür. İyi bir mücbir sebep maddesi, olay listesini, bildirim süresini (çoğunlukla 7–14 gün), belgeleme şeklini (ör. ticaret odası belgesi) ve olay belirli bir süreyi aşarsa sözleşmeden dönme hakkını içerir. Fiyat artışı veya piyasa değişimi genellikle mücbir sebep sayılmaz.