B · 7
Bakır katot A kalite (LME Grade A) Cu-CATH-1
Elektroliz rafinasyonuyla üretilen, en az %99,99 saflıkta (BS EN 1978 Cu-CATH-1 veya ASTM B115 Grade 1) ve LME’ye kayıtlı markalardan gelen bakır plakalardır; filmaşin, boru ve alaşım üretiminin ana hammaddesidir. LME’de kayıtlı olmayan veya standart dışı katotlar indirimle, kayıtlı A kalite ise primle işlem görür; sevkiyatlarda marka, ağırlık bandı, demet sayısı ve kalite sertifikası kontrol edilir. Bakır katot fiyatı genellikle sevk veya varış ayının LME ortalaması + Şanghay, Rotterdam veya ABD bölgesel primi ile belirlenir.
Banka havalesi (T/T – telgrafla transfer) T/T
Ödemenin bankalar arası SWIFT ağı üzerinden doğrudan satıcının hesabına gönderilmesidir. Hammadde ticaretinde “%30 T/T peşin, %70 T/T konşimento kopyası karşılığı” gibi kalıplarla kullanılır. Hızlı ve ucuzdur, fakat banka güvencesi yoktur: peşin ödemede risk alıcıda, sevk sonrası ödemede satıcıdadır. Ödeme yapmadan önce IBAN ve alıcı adını bilinen bir kanaldan teyit etmek, e-posta ile gelen “banka hesabımız değişti” bildirimlerine karşı en önemli korumadır.
Belirtilen yerde teslim (Delivered at Place) DAP
Satıcı malı, boşaltılmaya hazır şekilde varış aracında, adlandırılmış varış yerinde alıcının emrine hazır tutar; o noktaya kadar tüm masraf ve riskler satıcıdadır. Boşaltma, ithalat gümrüğü, gümrük vergisi ve KDV alıcıya aittir. Fabrika teslimli yurt içi ve sınır ötesi kamyon satışlarında sık kullanılır; ithalat formalitelerinde gecikme olursa ortaya çıkan bekleme masraflarının kime ait olduğu sözleşmede yazılmalıdır.
Big bag (FIBC – esnek dökme yük konteyneri)
Örgü polipropilenden üretilen, genellikle 500–1.500 kg granül, toz veya pul taşıyan, forkliftle askı kulplarından kaldırılan büyük çuvaldır. Güvenli çalışma yükü (SWL) ve emniyet faktörü (tek kullanımlık 5:1, çok kullanımlık 6:1) ISO 21898’e göre belirtilir. Yanıcı tozlarda statik elektriğe karşı Tip B, C veya D torba seçilmeli; gıda ve ilaç için gıdaya uygun, iç astarlı (liner) torbalar kullanılmalıdır. 25 kg torbaya göre ambalaj ve elleçleme maliyetini düşürür.
Bitki sağlık sertifikası ve veteriner sağlık sertifikası
Bitkisel ürünlerin (tahıl, bakliyat, tohum, kereste, ahşap palet) ihracatçı ülkenin resmî bitki koruma örgütünce muayene edilerek zararlı organizmalardan ari olduğunu ve alıcı ülkenin şartlarını karşıladığını gösteren belge IPPC standartlarına göre düzenlenir. Hayvansal ürünlerde (et, süt tozu, balık unu, jelatin) ise resmî veteriner sağlık sertifikası istenir. Ahşap ambalajlar ISPM 15’e göre ısıl işlem görüp damgalanmalıdır. Belge eksikliği veya uyumsuzluğu, gümrükte bekleme, imha veya geri gönderme ile sonuçlanır.
Biyoplastik, biyo-bazlı ve kompostlanabilir plastik
İki ayrı özelliği anlatır. Biyo-bazlı plastikler karbonunu şeker kamışı, mısır veya bitkisel yağ gibi yenilenebilir kaynaklardan alır (ör. Bio-PE, Bio-PET); kimyasal olarak fosil eşdeğerleriyle aynı olabilir ve biyolojik olarak parçalanmayabilir. Kompostlanabilir plastikler (PLA, PBAT, PHA, nişasta karışımları) ise endüstriyel kompost koşullarında EN 13432 veya ASTM D6400’e göre belirli sürede parçalanır; bazıları fosil kaynaklıdır. Satın alırken biyo-bazlı içerik oranı (ASTM D6866) ve kompost sertifikası (TÜV OK compost, BPI) ayrı ayrı sorulmalıdır.
Boşaltılmış olarak belirtilen yerde teslim (Delivered at Place Unloaded) DPU
Incoterms 2020 ile eski DAT’ın yerini alan ve satıcının malı varış yerinde araçtan boşaltmakla da yükümlü olduğu tek kuraldır. Satıcı, boşaltma dahil teslim anına kadar tüm risk ve masrafları taşır; ithalat gümrüğü ve vergiler alıcıya aittir. Varış yerinde boşaltma ekipmanı satıcının kontrolünde değilse bu kural risklidir; DAP genellikle daha güvenlidir.